شکاف‌ دین و دولت و بی‌ثباتی سیاسی عصر مشروطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه لرستان، لرستان، جمهوری اسلامی ایران

2 دانشجوی مقطع دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

3 استادیار دانشگاه پیام نور تهران

10.22103/jic.2021.2920

چکیده

بی ثباتی سیاسی از مشخصات پایدار حیات سیاسی ایران در دوره معاصر بوده است. یکی از دوره های بی‌ثبات در تاریخ سیاسی ایران دوره مشروطیت است. انقلاب مشروطه با پشتیبانی بخش‌های زیادی از مردم و طبقات اجتماعی به پیروزی رسید، اما سیر حوادث نشان داد که نه تنها امنیت و قانون تحکیم نیافت، بلکه دوره‌ای طولانی از هرج و مرج و بی‌ثباتی سیاسی به وجود آمد. صاحبنظران شکاف‌های اجتماعی مختلف مانند شکاف دین و دولت، شکاف نسل‌ها و شکاف‌های قومیتی را از علل مهم بی‌ثباتی‌های این دوره ذکر کرده‌اند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش شکاف دین و دولت بر بی‌ثباتی سیاسی دوره مشروطه است. در این راستا این سؤال مطرح می‌شود که شکاف دین و دولت چه تأثیری بر بی‌ثباتی سیاسی عصر مشروطه داشته است؟ در ادامه این فرضیه مطرح می شود که شکاف دین و دولت با بار شدن با شکاف‌ نسل‌ها و شکاف‌های قومیتی، یکدیگر را تقویت کرده و به صورت متراکم در آمده است، از این رو باعث ایجاد بی ثباتی‌های سیاسی مهمی در این مقطع شده است. مقاله حاضر در نظر دارد با روش تبیینی- تحلیلی و با استفاده از داده‌های تاریخی، ضمن اشاره به شکاف نسل‌ها و شکاف‌های قومیتی، به بررسی نقش این شکاف در بروز بی ثباتی‌های دوره مشروطه بپردازد.

کلیدواژه‌ها