The connection between the rule of Shah Sultan Hussein and the rulers of the country's administrative centers (1105-1135 AH)

Document Type : Original Article

Authors

1 assistant professor of history in jiroft university

2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Farhangian University, Tehran, Iran

10.22103/jic.2026.25830.1467

Abstract

The centralized Safavid government led to the exercise of despotic authority by the rulers through a bureaucratic system.The court of Shah Sultan Hussein exercised extensive civil, military, and civil authority over the capital and other central cities, which gradually declined significantly as the central government became increasingly weak. One of the most factors in the decline of the Safavid government's supervision over the country's provincial centers was the competition courtiers. Therefore, in the current research, considering the orientation of historical sources, the question is answered: What connection did the court of Shah Sultan Hussein have with the central cities? In order to answer this question, the current study analyzes and interprets these characteristics and their effects on the central cities of the period in question, using the historical research method and the classification of the civil, military, and civil relations of the reign of Shah Sultan Hussein. Given the lack of coherent research on the connection between the rule of Shah Sultan Hussein and the aforementioned cities, the research findings show that in the late Safavid period, on the one hand, the strict supervision of the central court prevented the autonomy of the central cities, and on the other hand, the kinship ties of courtiers with provincial officials and court intrigues prevented the provinces from seeking grievances and establishing constructive relations with the central government. A process that is considered to be one of the important factors in the weakness and collapse of the Safavid government in the long term.

Keywords

References

  • لغت‌نامه دهخدا
  • استرآبادى، میرزا مهدى خان (1377). جهان‌گشای نادرى، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگى.
  • آقارضایی، سعید و باستانی راد، حسن (1403). «زمینه های بحران های سیاسی و اجتماعی کرمان در روزگار زوال حکومت صفویه«، تاریخ ایران، سال 17، شماره 1، صص: 151-177.
  • برن، رهر (1349). نظام ایالات در دوره صفویه، ترجمه کیکاووس جهان‌داری، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
  • بیانی، خان‌بابا (1347). «اسناد و نامه های تاریخی دوره صفوی»، بررسی های تاریخی، سال 3، شماره 5، صص 187-216.
  • حسنی، عطاالله و انصاری، سمیه (1399). «تاثیر تعارض سپاهیان و درگاهیان بر بی ثباتی سیاسی اواخر دوره صفویان (1077-1135 ق)»، تاریخ ایران، دوره 13، شماره 1، صص 29-50.
  • جدیدی، ناصر، جلالی خالص، پوریا (1388). «نقش کرمان در سقوط دولت صفویه»، مسکویه، 4(11)، 45-66.
  • جمعى از نویسندگان (1386). گنجینه بهارستان، 2 جلد، تهران: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شوراى اسلامى.
  • خاتون‌آبادی، سید عبدالحسین حسینى (1352). وقایع السنین و الاعوام، تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه.
  • رستم الحکما، محمد هاشم آصف (1382). رستم التواریخ، تهران: دنیاى کتاب.
  • ریاحی، محمدامین (1368). سفارت نامه های ایران، تهران: توس.
  • سیوری، راجر (1383). ایران عصر صفوی، ترجمه کامبیز عزیزی، تهران: مرکز.
  • شاکرى، رمضان علی، اترک نامه تاریخ جامع قوچان (1365). تهران: امیرکبیر.
  • شوشتری، سید عبدالله (1343 ق/1924 م). تذکره شوشتر، کلکته: بیپتس مشن پریس.
  • صالحی، کوروش و بلوچی نژاد زینب (1396). «بلوچستان و نقش آن در تحولات سیاسی اواخر دوره صفوی و پیامدهای آن»، پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران، سال 6، شماره 2، صص: 93-108.
  • فلور، ویلم (1365). برافتادن صفویان، برآمدن محمود افغان، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران: توس.
  • فلور، ویلم (1371). اختلاف تجاری ایران و هلند، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، توس.
  • فندرسکی، سید ابوطالب موسوى (1388). تحفة العالم در اوصاف و اخبار شاه سلطان حسین، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شوراى اسلامى.
  • فوران، جان (1392). مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران، ترجمه احمد تدین، تهران: رسا.
  • قائم‌مقامی، جهانگیر (1348). یکصد و پنجاه سند تاریخی، تهران: ارتش.
  • قزوینى، ابوالحسن (1367). فواید الصفویه، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
  • کارری، جملى (1348). ترجمه عباس نخجوانى و عبدالعلى کارنگ، سفرنامه کاررى، تبریز: اداره کل فرهنگ و هنر آذربایجان شرقى.
  • کاظمی راشد، منیژه (1395). «آسیب شناسی انحطاط صفویه: فروپاشی از درون«، تاریخ، سال 11، شماره 44، صص: 115-126.
  • کرمانی، ملا محمد مومن (1384). صحیفه الارشاد، تهران: علم.
  • کروسینسکی، تادوز یودا (1396). سفرنامه، ترجمه ساسان طهماسبی، قم: مجمع ذخائر اسلامی: کتابخانه و موزه ملی ملک.
  • گیلانتز، پطرس دى سرکیس (1371). سقوط اصفهان، ترجمه محمد مهریار، اصفهان: گل‌ها.
  • لاکهارت، لارنس (1383). انقراض سلسله صفویه، مترجم اسماعیل حکومت شاهی، تهران: انتشارات علمى و فرهنگى.
  • مدرسى طباطبایى، حسین (1335). تربت پاکان، 2جلد، قم: مهر.
  • مدرسى طباطبائى، حسین (1361). برگى از تاریخ قزوین، قم: کتابخانه حضرت آیت‌الله‌العظمی مرعشی نجفی.
  • مرعشی، میرزا محمد خلیل (1362). مجمع التواریخ، تهران: کتابخانه طهورى و سنایى.
  • مروی، محمدکاظم (1364). عالم آرای نادری، تصحیح محمدامین ریاحی، 3 ج، تهران: زوار
  • مستوفى، محمدمحسن (1375). زبده التواریخ، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
  • مسلمانیان قبادیانی، رحیم و بهروز (1387). اسنادی از روابط ایران و روسیه از صفویه تا قاجاریه، تهران: وزارت امورخارجه.
  • معتقدی، ربابه (1387). فرمان ها و رقم های آستان قدس رضوی از دوره صفویه تا قاجاریه، مشهد: سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی.
  • میرزا رفیعا، محمدرفیع بن حسن (1385). دستورالملوک، تصحیح محمد اسماعیل مارچینوفسکی، ترجمه علی کردآبادی، تهران: مرکز اسناد تاریخ دیپلماسی.
  • میرمحمدصادق، سید سعید (1400). تاریخ صفویه به روایت سنگ‌نبشته‌ها، تهران: انتشارات تاریخی و ادبی دکتر محمود افشار.
  • ناظری، رزیتا، حضرتی، حسن، کرمی‌پور، حمید (1403). «بررسی نقش و عوامل همراهی زرتشتیان با افغان‌ها در سقوط اصفهان»، تاریخ، 19(74)، 22-42.
  • نصیرى، محمدابراهیم بن زین‌العابدین (1373). دستور شهریاران، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
  • نوایی، عبدالحسین نوایى (1363). اسناد و مکاتبات سیاسى ایران، شاه سلطان حسین، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
  • وزیری، احمدعلی خان (1340). تاریخ کرمان، تصحیح محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: کتابخانه خاندان فرمانفرماییان.
  • هاشم میرزا سلطان (1379). زبور آل داود، تهران: میراث مکتوب.
  • Al-qasimi, sultan bin mohammad, (2025). the compendium of the histories of the arabian peninsula ans persia 1622 ce- 1810 ce, sharjah: alazimi.
  • Yarshater, ehsan, (2020). Encyclopedia iranica, volume xvi, leiden; konin klijke brill.
Iranian Civilization Research
Volume 7, Issue 2 - Serial Number 14
December 2026
Pages 112-125

Files

Share

How to cite

Statistics