دانشگاه شهید باهنر کرمان پژوهشنامه تمدن ایرانی 2821-0867 7 2 2025 12 22 An Interpretive Analysis of the Ābāngān Festival in Zoroastrian Culture Using Clifford Geertz's Theory تحلیل تفسیری جشن آبانگان در فرهنگ زردشتی با استفاده از نظریۀ کلیفورد گیرتز 149 170 5085 10.22103/jic.2025.25219.1435 FA فهیمه شکیبا عضو هیئت‌علمی و استادیار دانشکدۀ ایرانشناسی دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان 0000-0002-0546-3800 سمیه خانی پور عضو هیئت‌علمی و استادیار دانشکدۀ ایرانشناسی دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان Journal Article 2025 05 06 Throughout history, humankind has created numerous devotional rituals to understand the ordered structure of existence and believe in the supernatural nature of phenomena. Among these, establishing festivals has been one of the most important forms of worship, to which various religions of the world have paid attention with the motivation of renewing time. The Zoroastrian religion is one of the religions in which holding festivals holds a special place. In this faith, festivals are held on various occasions and are accompanied by hymns, feasts, and a collection of pleasant customs. Here, one of the monthly festivals in Zoroastrian culture, called Ābāngān, is examined, which, according to Yazdgird’s calendar, is held on the tenth day of the eighth month of the year, Ābān. In the present study, Clifford Geertz's interpretive analysis method has been used to understand the deep and hidden meanings of this festival and its how and why. Due to the influence of the goddess Anāhitā's role in this ceremony, the relevant Avestan hymns have also been examined with a textual analysis approach to interpret the reason for the ritual at its profound level. The research data pertains to the Zoroastrian community of Iran and has been collected through oral interviews, digital content, and library resources. This festival is specifically held to commemorate water and Anāhitā. The findings show that this ritual is not only a cultural means through which the Zoroastrian community defines itself, but it is also held for group solidarity, strengthening natural forces, the prosperity ... انسان در طول تاریخ، مناسک عبادی متعددی را با هدف درک ساختار منظم هستی و باور به وجود ماوراءالطبیعۀ پدیده‌ها ایجاد کرده است. در این میان، برپایی جشن‌ها یکی از مهم‌ترین اشکال نیایش بوده که در ادیان گوناگون جهان با انگیزۀ تجدید زمان به آن توجه شده است. آیین زردشتی از جمله ادیانی است که در آن برگزاری جشن جایگاه ویژه‌ای دارد. در این کیش، جشن‌ها به مناسبت‌های گوناگون برپا می‌شوند و با سرود، ضیافت و مجموعه‌ای از آداب و رسوم دلنشین همراه‌اند. در اینجا، یکی از جشن‌های ماهانه در فرهنگ زردشتی، با نام آبانگان، بررسی می‌شود، که طبق تقویم یزدگردی، در دهمین روز از هشتمین ماه سال، یعنی آبان، برگزار می‌گردد. در مطالعۀ حاضر، برای پی‌بردن به معنای عمیق و پنهانی این جشن و چگونگی و چرایی آن از روش تحلیل تفسیری کلیفورد گیرتز استفاده شده است. به سبب تأثیر نقش ایزدبانو اناهیتا در این مراسم، سروده‌های اوستایی مربوط به او، با رویکرد تحلیل متنی، بررسی شده است تا چرایی آیین در سطح ژرف آن تفسیر شود. داده‌های پژوهش مربوط به جامعۀ زردشتیان ایران است که از طریق مصاحبۀ شفاهی، محتواهای دیجیتال و منابع کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده‌ است. این جشن به‌طور خاص برای بزرگداشت آب و اناهیتا برگزار می‌شود؛ یافته‌ها نشان می‌دهد این آیین نه‌تنها فرهنگی است که جامعۀ زردشتی از طریق آن خود را با آن تبیین می‌کند، بلکه به منظور همبستگی گروهی، تقویت قوای طبیعی، رونق کشاورزی و دامداری و فزونی فرزندآوری برگزار می‌شود. ازآنجا که ویژگی‌های آب و اناهیتا در جنسیت، باروری، پاکی، فراوانی و فراخی، فزایندگی، درمان‌بخشی، آزادگی، نیرومندی و آراستگی شبیه است، احتمالاً اناهیتا صورت مقدس، معنوی و ماورایی آب و آب صورت زمینی اناهیتا است. https://jic.uk.ac.ir/article_5085_e5a5a23e661fac75fa1a87463ea45c0e.pdf